Đặng Vân Anh
Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên, Việt Nam
Lê Thị Ngân
Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên, Việt Nam
Tóm tắt (Abstract)
Bài báo tập trung nhận diện và phân tích các chỉ dấu lịch sử trong truyền thuyết và ca dao dân gian của tỉnh Quảng Ninh. Bằng phương pháp nghiên cứu liên ngành văn học - lịch sử và điền dã thực tế, tác giả làm rõ cách thức nhân dân tái hiện các nhân vật, sự kiện lịch sử và gửi gắm quan điểm chính trị cũng như đạo đức của cộng đồng. Kết quả nghiên cứu khẳng định văn học dân gian không chỉ là nguồn tư liệu bổ trợ quan trọng cho chính sử mà còn là phương tiện bảo tồn ký ức văn hóa, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục địa phương và phát triển du lịch bền vững.
The paper focuses on identifying and analyzing historical indicators in the folk literature of Quang Ninh province, mainly through two genres: legends and folk songs. By using an interdisciplinary approach of literature - history and field surveys, the author clarifies how people reproduce historical figures and events, and express the political and moral views of the community. Research results confirm that folk literature is not only an important complementary source for official history but also a means of preserving cultural memory, contributing to improving the efficiency of local education and sustainable tourism development.
Tài liệu tham khảo
[1]. Tỉnh ủy Quảng Ninh và Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh, Địa chí Quảng Ninh, tập 1–3. Hà Nội: NXB Thế giới, 2002.
[2]. P. Học, Tục thờ thần ở Quảng Ninh, Báo Quảng Ninh điện tử, 07-11-2021. https://baoquangninh.vn/tuc-tho-son-than-va-thuy-than-o-quang-ninh-xua-3160360.html.
[3]. Đ. T. H. Chung, Truyện kể dân gian vùng biển Quảng Ninh. Thái Nguyên: Trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên, 2017.
[4]. N. Q. Vinh, Văn hóa dân gian vùng biển Quảng Ninh. Hà Nội: NXB Văn hóa, 2011.
[5]. N. Q. Vinh, Văn hóa dân gian làng Vạn Ninh. Hà Nội: NXB Văn hóa Dân tộc, 2015.
[6]. N. N. Dân, Lịch sử Việt Nam trong tục ngữ, ca dao. Hà Nội: NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2010.
[7]. B. T. Vân, Ca dao, dân ca vùng mỏ Quảng Ninh dưới góc nhìn văn hóa, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên, Thái Nguyên, 2023.
[8]. L. K. Thoa, Truyền thuyết Quảng Ninh – Nghiên cứu từ góc độ văn hóa tâm linh, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên, Thái Nguyên, 2021.
[9]. H. T. T. Giang và P. V. Học, Giáo trình Văn học Quảng Ninh. Thái Nguyên: NXB Đại học Thái Nguyên, 2020.
[10]. L. B. Cương, Ca dao Vùng mỏ. Quảng Ninh: NXB Quảng Ninh, 1969.
[11]. L. H. Trang, Văn học dân gian các tiểu vùng văn hóa Quảng Ninh dưới góc nhìn sinh thái – nhân văn, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên, Thái Nguyên, 2021.
[12]. N. T. D. Linh, Truyện kể dân gian của người Dao Quảng Ninh, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên, Thái Nguyên, 2017.
[13]. Đ. T. N. Anh, Truyền thuyết Phạm Nhan ở thị xã Quảng Yên – Quảng Ninh, Tạp chí Khoa học Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, số 2, 09-10-2020. https://nguvan.hnue.edu.vn/Nghien-cuu/Van-hoc-dan-gian/p/truyen-thuyet-pham-nhan-o-thi-xa-quang-yen-quang-ninh-243.