Vũ Đức Quyết
Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh, Việt Nam
Đào Viết Đoàn
Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh, Việt Nam
Tóm tắt (Abstract)
Áp lực đất đá tác dụng lên thành giếng đứng là một trong những thông số quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến việc lựa chọn kết cấu chống và đảm bảo ổn định công trình trong quá trình thi công và khai thác. Hiện nay đã có nhiều công thức được đề xuất để xác định áp lực này, tuy nhiên mỗi công thức được xây dựng dựa trên các giả thiết và điều kiện áp dụng khác nhau nên phạm vi sử dụng còn có những hạn chế nhất định. Bài báo tiến hành tổng quan, phân tích và đánh giá các công thức tính áp lực tác dụng lên thành giếng đứng đã được công bố trong và ngoài nước, đồng thời làm rõ cơ sở lý thuyết, các giả thiết tính toán và phạm vi áp dụng của từng phương pháp. Trên cơ sở đó, bài báo chỉ ra rằng việc lựa chọn công thức tính cần căn cứ vào đặc điểm địa chất và địa chất thủy văn khu vực xây dựng giếng đứng, như cấu trúc phân lớp, chiều dày và góc nghiêng các lớp đất đá, tính chất cơ lý của đất đá cũng như điều kiện nước ngầm. Kết quả nghiên cứu là cơ sở tham khảo hữu ích cho việc lựa chọn phương pháp tính toán phù hợp, góp phần nâng cao độ tin cậy trong thiết kế kết cấu chống, đảm bảo an toàn và hiệu quả kinh tế cho công trình giếng đứng.
Rock pressure acting on the shaft lining is one of the most critical parameters affecting the design of shaft support systems and the long-term stability of vertical shafts during construction and operation. Numerous methods have been proposed to estimate this pressure; however, each method is developed based on different theoretical assumptions and boundary conditions, resulting in specific ranges of applicability. This paper presents a comprehensive review and comparative evaluation of the existing analytical methods for calculating rock pressure acting on vertical shaft linings. The theoretical basis, underlying assumptions, and applicable conditions of each method are systematically analyzed and discussed. The review indicates that the selection of an appropriate calculation method should be based on the geological and hydrogeological characteristics surrounding the shaft, including rock stratification, layer thickness, bedding inclination, mechanical properties of the rock mass, and groundwater conditions. The findings provide a useful reference for selecting suitable analytical methods, thereby improving the accuracy of rock pressure estimation and supporting the rational design of shaft lining systems to ensure safety, stability, and economic efficiency in vertical shaft construction and operation.
Tài liệu tham khảo
[1]. Võ Trọng Hùng. (2012). Thi công giếng đứng. Nhà xuất bản Khoa học Công nghệ Hà Nội.
[2]. Phí Lịch (1976). Áp lực đất đá chống giữ công trình ngầm. Đại học Mỏ - Địa chất. Hà Nội.
[3]. Nguyễn Quang Phích (2005), Cơ học đá, Nxb Xây dựng, Hà Nội;
[4]. Trần Xuân Truyền, Vũ Đức Quyết (2012), Giáo trình Đào chống lò, Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh, Quảng Ninh.
[5]. Tiêu chuẩn quốc gia Trung Quốc: Quy phạm thiết kế giếng đứng và hầm trạm mỏ than. Nhà xuất bản Kế hoạch Trung Quốc, Bắc Kinh
[6]. Lý Văn Bình (2001). Nghiên cứu địa chất công trình về phá hủy giếng đứng mỏ than trong tầng phủ dày. Nhà xuất bản Đại học Mỏ và Công nghệ Trung Quốc, Từ Châu.
[7]. Thạch Kiến Quân, Ân Soái Phong. Công trình giếng và đường lò. Nhà xuất bản Đại học Mỏ và Công nghệ Trung Quốc, Từ Châu.