Việc tối ưu hóa quá trình khai thác khoáng sản rắn, đặc biệt là tài nguyên than hầm lò, đóng vai trò sống còn trong chiến lược an ninh năng lượng và phát triển bền vững của Việt Nam. Tại vùng Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, thực trạng tổn thất tài nguyên trong khai thác hầm lò vẫn đang là một thách thức lớn với tỷ lệ dao động từ 28% đến 31%. Sự thất thoát này không chỉ gây lãng phí tài sản quốc gia mà còn làm suy giảm tuổi thọ mỏ và gây ra những hệ lụy môi trường nghiêm trọng. Báo cáo này tập trung phân tích các nhóm nguyên nhân cốt lõi gây tổn thất than, bao gồm các yếu tố địa chất phức tạp như vỉa dốc, mỏng và đứt gãy; sự hạn chế trong trình độ công nghệ và thiết bị; những bất cập trong mô hình tổ chức sản xuất và quản trị nhân sự; cùng các ràng buộc về kỹ thuật an toàn theo quy chuẩn quốc gia. Thông qua việc kế thừa và phát triển các giải pháp kỹ thuật hiện đại như cơ giới hóa đồng bộ, áp dụng công nghệ giàn mềm ZRY cải tiến không để lại trụ bảo vệ và mô hình quản lý Lean Mining, nghiên cứu đề xuất một hệ thống biện pháp toàn diện. Mục tiêu cốt lõi là đưa tỷ lệ tổn thất xuống dưới ngưỡng 25% theo định hướng của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường khai thác.

Trong khai thác than hầm lò nói chung và khai thác các vỉa than dốc đứng nói riêng, việc lựa chọn hệ thống khai thác và công nghệ khai thác là rất quan trọng. Qua nghiên cứu đặc điểm địa chất của vỉa 7 của Công ty 35 – Chi nhánh tổng Công ty đông bắc, đây là một vỉa dày, dốc đứng, Dựa trên phương pháp tổng hợp, phân tích, nhóm tác giả đã lựa chọn hệ thống khai thác chia cột dài theo phương, lò chợ xiên chéo, chống giữ bằng giàn mềm cơ khí ZRY để áp dụng vào khai thác. Qua tính toán một số chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật của lò chợ chống giữ bằng giàn mềm ZRY và so sánh với công nghệ khai thác hiện tại là chống giữ bằng giá thủy lực di động, cho thấy chống giữ lò chợ bằng giàn mềm ZRY có nhiều ưu điểm hơn so với chống giữ bằng giá thủy lực di động. Đề xuất áp dụng giàn mềm ZRY khi khai thác các vỉa dốc đứng tại Công ty 35 – Chi nhánh tổng Công ty Đông Bắc.