Bài báo tập trung đánh giá thực trạng hệ thống phòng thực hành, thí nghiệm của Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh và đề xuất giải pháp tái cấu trúc nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng cơ sở vật chất phục vụ đào tạo. Kết quả khảo sát cho thấy toàn trường có 44 phòng thực hành, thí nghiệm nhưng chỉ khoảng 65% được sử dụng thường xuyên, nhiều thiết bị đã cũ, hỏng hoặc chưa được khai thác hiệu quả. Trên cơ sở đó, bài báo đề xuất giải pháp tái cấu trúc sắp xếp, ghép và chuyển đổi mục đích sử dụng phòng thực hành, giảm còn 28 phòng thực hành. Đồng thời hình thành phòng thực hành dùng chung, tập trung, hiện đại. Việc tái cấu trúc không chỉ góp phần tối ưu nguồn lực, tiết kiệm chi phí, thuận lợi trong công tác quản lý mà còn nâng cao chất lượng đào tạo, năng lực thực hành của sinh viên, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và xu hướng tự chủ đại học.

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0 phát triển mạnh mẽ, ngành khai khoáng Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi theo hướng thông minh và số hóa. Các công nghệ mới nổi như tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT) đang làm thay đổi căn bản cách thức tổ chức và quản lý hoạt động khai thác mỏ.Trong bối cảnh đó, việc xây dựng hệ sinh thái giáo dục khai thác mỏ thông minh được coi là nền tảng chiến lược để đào tạo đội ngũ kỹ sư có khả năng làm chủ công nghệ hiện đại, bảo đảm an toàn lao động, nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu tác động đến môi trường. Đồng thời, phát triển nguồn nhân lực số là yếu tố then chốt giúp ngành mỏ thích ứng với môi trường sản xuất hiện đại và đáp ứng các mục tiêu chuyển đổi số quốc gia.Báo cáo này phân tích cơ sở lý luận, thực trạng tại Việt Nam và các kinh nghiệm quốc tế tiêu biểu từ các quốc gia như Canada, Úc và Trung Quốc. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp cụ thể: (1) Đổi mới chương trình đào tạo bằng cách tích hợp công nghệ số; (2) Tăng cường hợp tác giữa các trường đại học, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế;(3) Phát triển nền tảng học tập trực tuyến và môi trường học tập thực tiễn; (4) Tăng cường chính sách hỗ trợ và đầu tư hạ tầng công nghệ giáo dục.Việc thiết lập hệ sinh thái giáo dục mỏ thông minh và phát triển nguồn nhân lực số không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành khai khoáng Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Hiện nay các trường đại học đang đứng trước áp lực đổi mới để thích ứng với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và sự thay đổi trong xu hướng lựa chọn ngành nghề của người học. Vì vậy, việc xây dựng chiến lược phát triển mở các ngành đào tạo mới phù hợp với nhu cầu xã hội là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút người học, Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh cũng không nằm ngoài xu thế đó. Trong định hướng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ninh theo xu hướng chuyển dịch từ kinh tế “nâu” sang kinh tế “xanh”, tác giả đề xuất mở một số ngành đào tạo mới có tiềm năng mở trong giai đoạn tới như: Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Trí tuệ nhân tạo, Kỹ thuật năng lượng tái tạo, Kỹ thuật môi trường, Thương mại điện tử. Đây là những ngành đào tạo phù hợp với chiến lược phát triển của tỉnh Quảng Ninh, có nhu cầu nhân lực cao và tận dụng được đội ngũ giảng viên và năng lực đào tạo hiện có của Nhà trường.