VŨ THỊ NGOC

Mỏ than Nam Khe Tam thuộc quyền quản lý, bảo vệ, thăm dò và khai thác của Tổng công ty Đông Bắc. Trên cơ sở trữ lượng than nguyên khai khai thác được là 5 triệu tấn, công suất mỏ hàng năm, tuổi thọ của mỏ Nam Khe Tam được xác định là 14 năm (kể cả thời gian xây dựng cơ bản). Trong công tác xây dựng cơ bản gặp một số khó khăn khi phải thi công qua khu vực địa chất bất lợi. Bài báo nghiên cứu đánh giá hiện trạng biến dạng, nén lún và suy giảm khả năng chống giữ của các đường lò tại khu vực mỏ than Nam Khe Tam, nơi có điều kiện địa chất phức tạp và chịu ảnh hưởng mạnh của áp lực mỏ. Thông qua phân tích số liệu quan trắc, khảo sát nhóm tác giả xác định các cơ chế gây nén lún chủ yếu và đánh giá, phân tích các đặc điểm tự nhiên cũng như là hiện trạng thi công đào chống lò tại của mỏ than Nam Khe Tam.
Trên cơ sở đó, bài báo đề xuất một số giải pháp củng cố và nâng cao khả năng chống giữ đường lò phù hợp với điều kiện khu vực, bao gồm tối ưu hóa kết cấu chống, áp dụng công nghệ chống giữ phù hợp với công nghệ hiện có của công ty, kiểm soát áp lực mỏ và cải tiến quy trình gia cố sau đào lò.

Một hộ chiếu khoan nổ mìn đầy đủ thường tồn tại 03 nhóm lỗ khoan: đột phá, phá và tạo biên. Nhóm lỗ khoan đột phá là nhóm lỗ đầu tiên được khởi nổ để tạo ra mặt thoáng tự do thứ 2 trên gương lò và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phá nổ của các nhóm lỗ khoan khác. Hệ số sử dụng lỗ khoan (hay hiệu quả) của một hộ chiếu khoan nổ mìn đường lò phần lớn phụ thuộc vào khả năng phá nổ về chiều sâu của nhóm lỗ khoan đột phá. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc tối ưu hóa thiết kế cho nhóm lỗ khoan đột phá ở nước ta chưa thực sự được trú trọng, người thiết kế thường lựa chọn thông số nổ mìn dựa trên kinh nghiệm, đôi khi sai số rất nghiêm trọng khi không có phương pháp và thông số tham chiếu cho việc lựa chọn và tính toán phù hợp cho nhóm lỗ khoan đột phá.
Trong bài báo, dựa trên sự tổng hợp và phân tích các phương pháp sử dụng nhóm lỗ khoan đột phá thường sử dụng tại Việt nam; một số thiết kế đã được đề xuất giúp đáp ứng được với sự thay đổi về điều kiện nổ mìn khác nhau cho đường lò đào trong đá trong hoạt động khai thác mỏ hầm lò. Cuối cùng, dựa trên nghiên cứu lý thuyết và kết quả phân tích đồ thị thu được bằng cách phân tích dữ liệu tổng hợp từ nghiên cứu thực tế, nguyên lý tính toán tham số cho các thiết kế lỗ khoan đột phá đã được đề xuất làm cơ sở khoa học giúp phát triển phần mềm thiết kế tự động hộ chiếu khoan nổ mìn trong AutoCAD.

Mỏ Quảng La thuộc quyền quản lý, bảo vệ, thăm dò và khai thác của Tổng Công ty Đông Bắc. Hiện nay, Tổng công ty Đông Bắc đang giao cho Công ty 91 - Chi nhánh TCT Đông Bắc quản lý và khai thác. Mỏ được chia thành hai khu khai thác độc lập là khu Đông (khu Dân Chủ - Đông Quảng La) và khu Tây (khu mỏ Quảng La).Thời điểm hiện tại, các giấy phép khai thác tại mỏ Quảng La đã hết hạn[1]. Do đó, việc nghiên cứu để định hướng phát triển khu mỏ nhằm đảm bảo ổn định công ăn việc làm cho người lao động, khai thác triệt để nguồn tài nguyên than không tái tạo của đất nước là việc làm cần thiết. Bằng phương pháp đánh giá, phân tích các đặc điểm tự nhiên và hiện trạng khai thác tại khu phía đông của mỏ than Quảng La, bài báo đề xuất phương án mở vỉa và công tác chuẩn bị định hướng quy mô công suất của quá trình khai thác mới ở khu Đông mỏ than Quảng La.
Từ khóa: Công suất mỏ, mỏ than Quảng La, mở vỉa mỏ than hầm lò, chuẩn bị mỏ than hầm lò