Phát triển ngành công nghiệp đất hiếm tại Việt Nam: Hiện trạng, rào cản công nghệ và giải pháp chiến lược
Developing the rare earth industry in Vietnam: current status, technological barriers, and strategic solutions

Nguyễn Thu Thủy, Nguyễn Văn Trọng

Tóm tắt
Bài báo trình bày tổng quan hiện trạng khai thác, chế biến và ứng dụng đất hiếm tại Việt Nam, đồng thời phân tích các rào cản kỹ thuật, công nghệ và chính sách trong phát triển ngành công nghiệp đất hiếm. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các thách thức chính đang cản trở sự phát triển chuỗi giá trị đất hiếm tại Việt Nam, đối chiếu với kinh nghiệm quốc tế, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn. Phương pháp nghiên cứu dựa trên tổng hợp tài liệu, phân tích so sánh, kết hợp đánh giá định tính các yếu tố kỹ thuật – công nghệ hiện nay. Kết quả cho thấy, Việt Nam có tiềm năng tài nguyên lớn nhưng còn thiếu công nghệ phân tách hiện đại, chưa hình thành chuỗi giá trị khép kín và thiếu chính sách đồng bộ hỗ trợ phát triển. Bài báo đề xuất ba nhóm giải pháp gồm: hoàn thiện công nghệ chế biến; xây dựng thể chế và chính sách phát triển; tổ chức lại chuỗi cung ứng đất hiếm theo hướng tích hợp và bền vững.

Tệp toàn văn

Tài liệu tham khảo:
1. Bộ Công Thương. (2008). Quyết định số 25/2008/QĐ-BCT phê duyệt Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng quặng đá quý, đất hiếm và urani giai đoạn đến 2015, có xét đến năm 2025.
2. Hạnh, N. V. (1987). Nghiên cứu công nghệ tuyển quặng đất hiếm Nam Nậm Xe – bán công nghiệp. Hà Nội.
3. Hạnh, N. V. (1993). Nghiên cứu tuyển quặng đất hiếm Yên Phú – quy mô phòng thí nghiệm và bán công nghiệp. Hà Nội.
4. Hạnh, N. V., Quý, N. Đ., & Lùng, T. V. (2004). Đặc điểm và tính khả tuyển quặng đất hiếm Việt Nam. Hội nghị Khoa học lần thứ 16, Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Hà Nội.
5. Hạnh, N. V. (2006). Luận án tiến sĩ: Nghiên cứu tuyển tách đất hiếm Đông Pao. Hà Nội.
6. Viện Mỏ - Luyện kim. (2010). Nghiên cứu sản xuất hợp kim đất hiếm dùng trong luyện kim. Tạp chí Khoa học Công nghệ Vật liệu.
7. Tiến, P. A. (2010). Khai thác và sử dụng đất hiếm hiện nay trên thế giới. Tổng luận, Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia.
8. Quý, N. Đ., & Hạnh, N. V. (2013, October). Về phát triển đất hiếm Việt Nam. Hội thảo Khoa học tư vấn phát triển công nghiệp đất hiếm Việt Nam.
9. Huấn, T. Đ., Giang, N. T., et al. (2013, October). Tình hình tài nguyên khoáng sản đất hiếm thế giới, Việt Nam và định hướng điều tra, thăm dò. Hội thảo Khoa học.
10. Hạnh, N. V., & Quý, N. Đ. (2014). Đổi mới định hướng phát triển công nghiệp đất hiếm Việt Nam. Hội nghị KHCN Tuyển khoáng toàn quốc lần III, Hà Nội.
11. Viện Công nghệ Xạ hiếm. (2015). Chế tạo và ứng dụng phụ gia đất hiếm trong sản xuất kính. Báo cáo đề tài cấp Bộ.
12. Hạnh, N. V., & Quý, N. Đ. (2021, June). Định hướng phát triển bền vững chế biến, sử dụng đất hiếm và bảo vệ môi trường. Hội thảo Đất hiếm, Hà Nội.
13. Tiến, N. B. (2021, June). Một số thành tựu ứng dụng các sản phẩm đất hiếm trong công nghiệp, nông nghiệp tại Việt Nam. Hội thảo Đất hiếm, Lai Châu.
14. USGS. (2025). Mineral Commodity Summaries 2025: Rare Earths. https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2025/mcs2025.pdf
15. Viện Khoa học Vật liệu – VAST. (1993–2012). Các kết quả nghiên cứu ứng dụng đất hiếm trong nông nghiệp. Báo cáo nội bộ.
16. Viện Nghiên cứu Năng lượng Nguyên tử Việt Nam. (2001–2003). Ứng dụng đất hiếm trong chăn nuôi và trồng trọt. Dự án cấp Bộ.
17. Liên hiệp KH&CN Bắc Ninh. (2004). Kết quả nghiên cứu đất hiếm với cây vải thiều. Sở Khoa học & Công nghệ Bắc Ninh.
18. Công ty CP Nông nghiệp Thành Đô. (2014–2023). Kết quả sản xuất phân bón đất hiếm vi lượng. Tài liệu nội bộ.
19. Đại học Sài Gòn. (2011). Tổng hợp và thử nghiệm phức chất Lantan xitrat cho cà chua. Báo cáo khoa học sinh viên.
20. Trung tâm Ứng dụng Tiến bộ KH&CN TP.HCM. (2017). Thử nghiệm đất hiếm trong nuôi cá, tôm. Hội thảo Nông nghiệp sạch TP.HCM.
21. Đào, T. L. (2019). Ứng dụng đất hiếm trong chăn nuôi thủy sản Việt Nam. Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam, 45(2), 52–59.
22. Nam, N. (2018, July). Đất hiếm giúp tăng trọng an toàn trong chăn nuôi. Chăn nuôi Việt Nam.
23. NTBTRA - Canthostnews. (n.d.). Đánh giá hàm lượng các nguyên tố đất hiếm trong đất đỏ bazan trồng cam vùng Phủ Quỳ – Nghệ An. Tạp chí Nông nghiệp & Phát triển nông thôn.
24. Phân bón vi lượng đất hiếm. (2008, December 22). http://nongnghiep.vn/Khuyen-nong/Trong-trot
25. Ứng dụng phân bón đất hiếm cho cây điều. (n.d.). http://phanbondoanhnong.com.vn/nha-nong/tu.../ung-dung-phan-bon-dat-hiem-cho-cay-dieu
26. Thủy, N. T. (n.d.). Hợp tác nghiên cứu đất hiếm giữa Việt Nam và Nhật Bản. http://vinatom.gov.vn
27. USGS. (2024). Mineral Commodity Summaries 2024: Rare Earths. United States Geological Survey. https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2024/mcs2024-rare-earths.pdf
28. IAEA. (2023). Management of Radioactive Waste from Rare Earth Production. IAEA Nuclear Energy Series No. NW-T-1.28. https://www.iaea.org/publications/14731
29. JOGMEC. (2023). Rare Earth Resource Development Strategy in Asia-Pacific. Japan Oil, Gas and Metals National Corporation. https://www.jogmec.go.jp/

  Ý kiến bạn đọc

Tin xem nhiều

Liên kết

thuvien.qui.edu.vn
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây